Een mooi interieur draait niet alleen om wat je ziet. Hoe een ruimte klinkt, heeft verrassend veel invloed op hoe prettig je een woonkamer, eetkamer of thuiskantoor ervaart. Zeker in moderne Nederlandse interieurs, waarin harde vloeren, strak gestucte wanden, grote ramen en relatief weinig zware stoffen worden gebruikt, kan behoorlijk wat galm ontstaan. Akoestische wanddecoratie biedt hiervoor een bijzonder stijlvolle oplossing.
In plaats van traditionele geluidsabsorberende panelen tegen de muur te plaatsen, kies je voor wanddecoratie die tegelijkertijd een akoestische functie heeft. Denk aan een abstract kunstwerk van akoestisch vilt, een groot textielschilderij met geluidsabsorberende vulling of natuurlijke wanddecoratie zoals mos.
Je krijgt daardoor eigenlijk twee functies in één product: je kleedt een kale wand aan én kunt de akoestiek in de ruimte aangenamer maken.
Wat is akoestische wanddecoratie?
Akoestische wanddecoratie is een verzamelnaam voor decoratieve producten voor aan de muur die door hun materiaal en constructie geluid kunnen absorberen. Waar een kale muur geluidsgolven grotendeels terug de kamer in reflecteert, kunnen zachte, poreuze en vezelachtige materialen een deel van deze geluidsenergie opnemen.
Hierdoor kunnen reflecties en galm afnemen. Dat kan vooral merkbaar zijn in ruimtes waarin veel harde materialen aanwezig zijn.
Denk bijvoorbeeld aan een woonkamer met:
- een gietvloer of tegelvloer;
- grote glazen schuifpuien;
- een strak gestuct plafond;
- weinig gordijnen;
- een grote eettafel;
- metalen en glazen meubels;
- weinig stoffen accessoires.
Zo’n interieur kan er prachtig uitzien, maar akoestisch behoorlijk hard aanvoelen. Je merkt bijvoorbeeld dat gesprekken luid klinken, dat stemmen door de ruimte blijven galmen of dat televisie en muziek minder rustig klinken.
Met akoestische wanddecoratie voeg je absorberend materiaal toe zonder dat je woonkamer eruit gaat zien als een kantoor, studio of vergaderruimte.
Akoestiek wordt steeds belangrijker binnen het interieur
De aandacht voor akoestiek sluit goed aan bij de ontwikkeling van moderne interieurtrends. We zien veel open woonruimtes waarin woonkamer, keuken en eetkamer in elkaar overlopen. Tegelijkertijd blijven harde materialen zoals beton, keramiek, glas en natuursteen populair.
Ook houten vloeren en strakke wanden reflecteren geluid.
Je kunt de akoestiek natuurlijk verbeteren met vloerkleden, gordijnen, gestoffeerde meubels en andere zachte materialen. Wanddecoratie heeft echter een interessant voordeel: je kunt relatief veel absorberend oppervlak toevoegen zonder daarvoor vloeroppervlak op te offeren.
Vooral boven een bank, achter een eettafel, bij een werkplek of op een grote lege wand is dat interessant.
Welke soorten akoestische wanddecoratie zijn er?
De mogelijkheden zijn inmiddels veel uitgebreider dan de eenvoudige grijze panelen die je misschien kent uit kantoren en muziekstudio’s. Akoestische oplossingen worden tegenwoordig bewust als interieurproduct ontworpen.
Akoestische schilderijen
Een van de mooiste oplossingen voor woonkamers is het akoestische schilderij. Op het eerste gezicht lijkt dit gewoon een groot kunstwerk aan de muur.
Achter of in het kunstwerk bevindt zich echter absorberend materiaal.
Daarbij zijn allerlei prints verkrijgbaar. Denk aan:
- abstracte kunst;
- botanische afbeeldingen;
- landschappen;
- minimalistische lijntekeningen;
- fotografie;
- grafische prints;
- Japanse kunst;
- rustige aardetinten;
- kleurrijke statement-art.
Daardoor kun je een akoestisch schilderij daadwerkelijk behandelen zoals ieder ander kunstwerk in je interieur.
Een interessant voorbeeld is dit akoestische schilderij Blossom From Momoyogusa van Kamisaka Sekka bij bol.com. Het betreft een formaat van 120 x 80 cm met een zwart aluminium textielframe. Achter het geprinte textieldoek zit volgens de productinformatie een recyclebare akoestische vulling van 25 mm.
Door de botanische voorstelling en Japanse uitstraling past zo’n ontwerp bijzonder goed in een Japandi interieur. Combineer het bijvoorbeeld met een lage eikenhouten kast, een bank in beige bouclé, keramieken vazen en enkele donkere houten accenten.
Ook binnen een Scandinavisch of modern interieur werkt zo’n schilderij uitstekend.
Akoestische wanddecoratie van vilt
Vilt is een veelgebruikt materiaal voor akoestische toepassingen. De vezelachtige structuur kan geluid absorberen en tegelijkertijd heeft het materiaal een warme, zachte uitstraling.
Een mooi voorbeeld daarvan is dit abstracte akoestische viltschilderij van 70 x 100 cm bij bol.com. Het paneel is gemaakt van PET-vilt en is slechts 9 mm dik. Volgens de productinformatie heeft het materiaal een NRC-waarde van 0,45 en is het verkrijgbaar in verschillende designs.
Dat maakt dit type wanddecoratie interessant wanneer je geen dik akoestisch element aan de muur wilt hebben.
Het abstracte ontwerp met onder andere goudkleurige accenten werkt bovendien goed als blikvanger. Hang het bijvoorbeeld boven een dressoir van donker hout en combineer het met messing verlichting, een grote keramieken vaas en accessoires in warme aardetinten.
In een industrieel interieur kun je juist het contrast opzoeken met zwart staal, betonlook en donker leer.
Vilt hoeft niet saai te zijn
Bij akoestisch vilt denk je misschien aan effen grijs, zwart of antraciet. Dat beeld is inmiddels behoorlijk achterhaald.
Door moderne printtechnieken kunnen complete afbeeldingen op het materiaal worden aangebracht. Daardoor kan een akoestisch viltpaneel eruitzien als een regulier schilderij.
Dat is interessant wanneer je van minimalistisch wonen houdt. In plaats van allerlei kleine accessoires te gebruiken, kun je één groot kunstwerk ophangen dat zowel visueel als akoestisch iets aan de kamer toevoegt.
Smalle akoestische schilderijen
Niet iedere wand vraagt om een groot vierkant of rechthoekig schilderij. Juist langwerpige formaten kunnen heel mooi zijn.
Een voorbeeld is dit akoestische Dandelion-schilderij van 120 x 40 cm bij bol.com.
Een langwerpig kunstwerk is bijvoorbeeld interessant:
- boven een dressoir;
- boven het hoofdbord van een bed;
- boven een lange eettafel;
- in een smalle hal;
- boven een bureau;
- tussen twee hoge kasten.
Het voordeel van een formaat zoals 120 x 40 cm is dat je de horizontale lijnen in het interieur kunt benadrukken. Hierdoor kan een relatief smalle muur optisch breder lijken.
Heb je juist een hoge, smalle wand? Kijk dan of het betreffende ontwerp ook verticaal kan worden toegepast of kies voor meerdere kleinere panelen onder elkaar.
Mos als natuurlijke wanddecoratie
Een totaal andere uitstraling krijg je met mosdecoratie. Daarbij wordt echt mos verwerkt tot een decoratief element voor aan de muur. Dat zorgt voor structuur, kleur en een sterk natuurlijk karakter.
Een voorbeeld is dit mosschilderij van 80 x 100 cm bij bol.com.
Belangrijk is hier wel een nuance: niet ieder mosschilderij is automatisch een gecertificeerd akoestisch paneel. Bij het genoemde product vermeldt de bol.com-pagina het als moswand, mosdecoratie en plantenwand, maar vonden we geen specifieke akoestische waarde in de productinformatie.
Mos heeft door zijn onregelmatige, zachte structuur andere eigenschappen dan een kale harde wand, maar wanneer geluidsabsorptie voor jou de belangrijkste reden voor aanschaf is, kun je beter specifiek kijken naar producten waarvan akoestische prestaties door de fabrikant worden opgegeven.
Voor de uitstraling is mosdecoratie daarentegen bijzonder interessant.
Het past bijvoorbeeld prachtig bij een interieur met veel hout, beige, zandkleur, travertin en andere natuurlijke materialen. Het is daarnaast een mooie aanvulling wanneer je een groene muur in de woonkamer wilt creëren, maar geen complete wand met levende planten wilt onderhouden.
Combineer een mosschilderij bijvoorbeeld met grote kamerplanten zoals een Strelitzia, Ficus of Monstera en houten meubels. Zo ontstaat een rustige, natuurlijke sfeer.
Van klein schilderij tot complete akoestische kunstwand
Akoestische wanddecoratie is verkrijgbaar in allerlei afmetingen. Welke maat het mooiste werkt, hangt vooral samen met de grootte van je wand en de meubels die ervoor staan.
Een klein paneel van bijvoorbeeld 40 x 60 cm kan geschikt zijn voor een werkplek of kleine slaapkamer. Voor boven een bank of eettafel kun je eerder denken aan formaten van ongeveer 100 tot 150 cm breed.
Bij een grote woonkamer kun je zelfs meerdere panelen combineren.
Een handige interieurregel is om wanddecoratie boven een meubel niet te klein te kiezen. Een schilderij van 50 cm breed boven een bank van 250 cm kan verloren ogen. Een breder kunstwerk of een compositie van meerdere panelen zorgt meestal voor meer balans.
Akoestisch gezien is een groter absorberend oppervlak doorgaans eveneens interessanter dan één piepklein decoratief paneeltje.
Verschillende designs voor verschillende woonstijlen
Het grote voordeel van moderne akoestische wanddecoratie is dat je deze daadwerkelijk op je woonstijl kunt afstemmen.
Japandi
Kies rustige botanische prints, Japanse kunst, beige, bruin, zwart en zachte groentinten. Combineer deze met licht eikenhout, linnen gordijnen en organische vormen.
Scandinavisch
Ga voor lichte kleuren, grafische afbeeldingen en natuurlijke materialen. Lichtgrijs, beige, zachtgroen en gebroken wit werken bijzonder goed.
Industrieel
Een abstract viltschilderij met zwart, goud, roestbruin of donkerblauw kan een mooie tegenhanger zijn van baksteen, staal en beton.
Modern hotel chic
Kies grote kunstwerken met donkere kleuren, goudaccenten en een luxe textielframe. Combineer deze met velvet, messing, marmerlook en indirecte verlichting.
Botanisch interieur
Hier passen prints van bladeren, bloemen en bomen natuurlijk uitstekend bij. Een moswand of mosschilderij kan het natuurlijke karakter nog verder versterken.
Minimalistisch interieur
Ga voor één groot akoestisch kunstwerk in plaats van een verzameling kleine decoraties. Hierdoor blijft de wand rustig terwijl je toch kleur, textuur en akoestisch materiaal toevoegt.
Waar kun je akoestische wanddecoratie het beste ophangen?
In principe kun je akoestische kunst vrijwel overal gebruiken, maar sommige ruimtes profiteren er meer van dan andere.
De woonkamer is waarschijnlijk de meest voor de hand liggende plaats. Vooral grote open woonkamers kunnen behoorlijk galmen. Een groot akoestisch schilderij boven de bank kan dan zowel een decoratieve als functionele toevoeging zijn.
Ook de eetkamer is interessant. Tijdens een diner met meerdere mensen loopt het geluidsniveau snel op. Zeker wanneer je een grote houten of stenen eettafel, harde vloer en weinig gordijnen hebt.
In een thuiskantoor kan minder galm ervoor zorgen dat gesprekken en online meetings prettiger klinken.
In de slaapkamer is akoestische decoratie vooral interessant vanwege de zachte uitstraling. Je kunt bijvoorbeeld een breed akoestisch schilderij boven het hoofdbord hangen.
Zelfs een hal of trappenhuis kan profiteren van absorberende materialen. Juist daar bevinden zich vaak veel harde oppervlakken waardoor stemmen en voetstappen sterk kunnen weerkaatsen.
Wat is het verschil tussen akoestische wanddecoratie en akoestische wandpanelen?
De begrippen worden regelmatig door elkaar gebruikt. Technisch gezien is er bovendien behoorlijk wat overlap.
Het belangrijkste verschil zit meestal in het uitgangspunt van het ontwerp.
Bij akoestische wanddecoratie staat het decoratieve karakter centraal. Je koopt bijvoorbeeld iets dat eruitziet als een schilderij, kunstprint of natuurlijk wandobject, terwijl het product daarnaast geluidsabsorberende eigenschappen heeft.
Bij traditionele akoestische wandpanelen staat de akoestische functie meestal nadrukkelijker centraal.
Denk bijvoorbeeld aan:
Akoestische lattenpanelen. Hierbij worden houten latten op een absorberende vilten achtergrond geplaatst. Ze worden vaak over een groot gedeelte van een wand gemonteerd.
PET-viltpanelen. Deze zijn verkrijgbaar als rechthoeken, vierkanten, hexagonen en andere geometrische vormen.
Studio- of kantoorpanelen. Deze zijn specifiek ontworpen om geluid te absorberen en zijn meestal minder bedoeld als kunstobject.
Akoestische plafondpanelen. Deze worden aan of onder het plafond bevestigd en zijn vooral interessant wanneer er veel absorberend oppervlak nodig is.
De grens is overigens niet altijd duidelijk. Een bedrukt PET-viltpaneel kan technisch gezien een akoestisch paneel zijn én tegelijkertijd als akoestische wanddecoratie worden verkocht.
Akoestische wanddecoratie is geen geluidsisolatie
Hierbij is het belangrijk om onderscheid te maken tussen geluidsabsorptie en geluidsisolatie.
Akoestische wanddecoratie is voornamelijk bedoeld om het geluid binnen een ruimte aangenamer te maken. Het materiaal absorbeert een gedeelte van het geluid dat anders tegen harde oppervlakken zou reflecteren.
Daardoor kun je minder galm ervaren.
Dat betekent niet automatisch dat je buren de televisie niet meer horen of dat geluid uit een andere kamer wordt tegengehouden.
Voor daadwerkelijke geluidsisolatie zijn bouwkundige maatregelen nodig. Denk aan massa, ontkoppeling, isolatiematerialen, voorzetwanden en een correcte afdichting van kieren en aansluitingen.
Laat je dus niet uitsluitend leiden door termen als “geluidsisolerend” in een producttitel. Kijk wanneer akoestische prestaties belangrijk zijn liever naar concrete informatie zoals materiaal, dikte, absorptiewaarden en eventueel een NRC-waarde.
Wat betekent de NRC-waarde?
Bij sommige akoestische producten kom je de afkorting NRC tegen. Dit staat voor Noise Reduction Coefficient en geeft een indicatie van hoeveel geluid een materiaal gemiddeld absorbeert binnen bepaalde frequentiegebieden.
De waarde loopt grofweg van 0 tot 1.
Een NRC van 0 betekent dat vrijwel geen geluid wordt geabsorbeerd, terwijl een waarde richting 1 aangeeft dat een groot gedeelte van de invallende geluidsenergie wordt geabsorbeerd.
Zo vermeldt het eerder genoemde PET-viltschilderij een NRC van 0,45.
Je kunt verschillende producten echter niet altijd uitsluitend op basis van één getal vergelijken. Onder andere dikte, montage, oppervlak en de hoeveelheid materiaal in de ruimte spelen een rol.
Hoeveel akoestische wanddecoratie heb je nodig?
Dat is niet met één universeel aantal schilderijen te beantwoorden.
Een kleine slaapkamer met een groot bed, gordijnen en vloerkleed bevat al behoorlijk veel zachte materialen. Daar kan één decoratief paneel voldoende zijn om een bescheiden verschil te maken.
Een grote woonkeuken met tegelvloer, kookeiland, glazen pui en gestuct plafond is een heel ander verhaal. Daar heb je mogelijk aanzienlijk meer absorberend oppervlak nodig.
Je kunt daarom beginnen met de grootste probleemgebieden.
Kijk naar grote kale wanden en probeer daarnaast verschillende soorten absorberende materialen over de ruimte te verdelen. Combineer bijvoorbeeld akoestische wanddecoratie met:
- een groot vloerkleed;
- stoffen gordijnen;
- een gestoffeerde bank;
- stoffen eetkamerstoelen;
- akoestische panelen;
- zachte woonaccessoires.
Zo voorkom je dat één wand alle akoestische maatregelen moet oplossen.
Waar moet je op letten bij het kopen?
Laat je in eerste instantie natuurlijk leiden door het design. Het blijft tenslotte wanddecoratie en je kijkt er waarschijnlijk iedere dag naar.
Kijk vervolgens naar het materiaal. PET-vilt, akoestisch schuim, polyestervezels en speciale akoestische vullingen hebben verschillende eigenschappen.
Controleer daarnaast de dikte. Over het algemeen kan een dikker absorberend pakket meer mogelijkheden bieden dan een extreem dun decoratief laagje, al zegt dikte op zichzelf niet alles.
Wanneer de fabrikant akoestische waarden vermeldt, is dat extra interessant. Een concrete NRC-waarde geeft bijvoorbeeld meer houvast dan alleen de omschrijving “geluidsdempend”.
Let ten slotte op de montage. Sommige lichte viltpanelen kun je eenvoudig ophangen, terwijl grotere textielframes een degelijker ophangsysteem vereisen.
Kun je verschillende soorten combineren?
Absoluut. Sterker nog: hiermee kun je een interieur veel interessanter maken.
Stel dat je een moderne woonkamer hebt met een beige bank en eikenhouten meubels. Boven de bank hang je een groot botanisch akoestisch schilderij. Op een andere wand plaats je verticale houten akoestische lattenpanelen en daarnaast zet je een grote kamerplant.
Je combineert dan:
hout, textiel, groen, kunst én akoestiek.
Probeer alleen te voorkomen dat iedere wand een andere blikvanger krijgt. Vooral bij akoestische toepassingen bestaat de verleiding om overal panelen te plaatsen. Vanuit interieurperspectief is het vaak mooier om een paar duidelijke zones te creëren.
Is akoestische wanddecoratie de moeite waard?
Vooral wanneer je een modern interieur hebt waarin veel harde materialen worden gebruikt, is akoestische wanddecoratie een interessante manier om comfort en interieurstyling met elkaar te combineren.
Het grote verschil met vroeger is dat akoestische oplossingen niet meer per definitie zichtbaar technisch hoeven te zijn. Je kunt tegenwoordig kiezen voor een abstract viltschilderij, een luxe textielframe met kunstprint, botanische decoratie of een natuurlijke moswand.
Daarmee wordt akoestiek onderdeel van je interieurontwerp.
Heb je daadwerkelijk veel last van galm, kijk dan verder dan alleen het uiterlijk. Een product dat als “akoestisch” wordt verkocht is niet automatisch voldoende om een grote ruimte akoestisch te behandelen. Kijk naar de gebruikte materialen, dikte, totale oppervlakte en – indien beschikbaar – geteste absorptiewaarden.
Voor een woonkamer waarin je vooral iets minder galm én mooiere muren wilt, is akoestische wanddecoratie echter een bijzonder slimme combinatie. Je hoeft niet langer te kiezen tussen een technisch akoestisch paneel en een mooi schilderij: steeds vaker kan hetzelfde object beide functies vervullen.